2014 KPSS,ders notları,başvuru tarihleri,soruları
» 
Anayasalarımız Ve Özellikleri
a aa
Tarih : 12 Ağustos 2010 17:12
Anayasalarımız Ve Özellikleri
Anayasalarımız  Ve  Özellikleri
reklam

 HAZIRLAYAN:  Derya  DEMİR

Online  KPSS  Sayfa  ADMİN’İ

  •  ANAYASALARIMIZ
    1-SENED-İ İTTİFAK(1808)
    – AMAÇ:merkezi otoriteden bağımsız hareket etmeye başlayan ayanları devlet denetimi altına almaktır.
    – Maddeler:
    – Ayanlar bulundukları bölgelerde devlet adına vergi ve asker toplayabilecekti.
    – Sened-i ittifakla Osmanlı devleti ayanların hukuki varlığını tanımıştır.

  • – Padişah ilk kez kendi otoritesi dışında bir gücün varlığını kabul etmiştir.
    – Padişahın yetkileri ilk kez sınırlandırılmıştır.
    NOT:sened-i ittifak bir anayasa değildir;ancak anayasal belge niteliğindedir.
    2- TANZİMAT FERMANI (1839)
    – AMAÇ: osmanlıya bağlı tüm vatandaşlara eşit haklar verip, Avrupa devletlerinin Osmanlının iç işlerine karışmasını engellemektir.
    – Maddeler:
    – Askere alma ve terhis işleri düzene sokulacak.
    – Gayri Müslimler de askerlik yapacak
    – Kanun önünde herkes eşit sayılacak.
    – Müsadere(mala el koyma) kaldırılarak özel mülkiyet hakkı sağlanacaktır.
    – Vergiler herkesin gelirine göre alınacaktır.
    – Rüşvet ve iltimas(adam kayırma) önlenecektir.
    NOT: Tanzimat fermanıyla padişah ilk kez kanunun üstünlüğünü kabul etmiştir.
    3- ISLAHAT FERMANI (1856)
    - AMAÇ: Osmanlıyı çöküşten kurtarmak.
    – Kırım savaşından sonra toplanan Paris barış konferansında azınlık azınlık haklarıyla ilgili kararlar alınmasını önlemek.
    – Avrupalı devletlerin Osmanlının iç işlerine karışmasını engellemek.
    – Tanzimat fermanının eksiklerini tamamlamak.
    – Maddeler:
    – Azınlıklar devlet memuru ve il genel meclisine üye olabilecekler.
    – Herkes şirket ve banka gibi ticari kurumlar açabilecek.
    – Cizye (gayri Müslimlerin ödediği askerlik vergisi) kaldırılacak, azınlıklar için bedelli askerlik uygulması getirilecektir.
    – Yabancılar ülkenin her yerinde bedelini ödemek koşuluyla mülk sahibi olabilecekler.
    – Azınlıklar Türk okulunda okuyabilecek, kendi dillerinde öğretim yapan okullar açabilecek
    NOT: Islahat fermanıyla din farkı gözetilmeksizin tüm vatandaşlar EŞİT haklara sahip olmuşlar.
    4- I. MEŞRUTİYETİN İLANI (1876)
    – KANUNİ ESASİ adlı anayasanın 1876 da kabul edilmesiyle Osmanlı devletinde ilk anayasa uygulaması başlamıştır.
    – Türk tahinde ilk kez anayasa yürürlüğe girmiştir.
    – İlk kez meclis açılmış, halka temsil hakkı vermiştir.
    – Meclis-i mebusan ve meclis-i ayan olmak üzere iki meclisten oluşuyordu.
    – Meclisi ayan padişah tarafından
    – Meclisi mebusan 4 yılda bir yapılan seçimlerle Osmanlı erkekleri tarafından seçiliyordu.
    – Yürütme yetkisi padişah başkanlığındaki bakanlar kurulu ( heyet-i vukela) verilmişti.
    – Hükümet padişaha karşı sorumlu olacaktır.
    – Padişah meclisi açıp kapatabilecektir.
    NOT: kanuni esasiyle Osmanlı halkı ilk kez sınırlı olsa da yönetime katılma şansına sahip oldu.
    5- II. MEŞRUTİYETİN İLANI (1908)
    YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:
    – Hükümet padişaha değil,meclise karşı sorumlu hale getirilmiştir.
    – Padişahın yetkileri sınırlandırılmıştır.
    – Padişahın sürgüne gönderme yetkisi kaldırılmıştır.
    – Sansür yasağı kaldırılmıştır
    – Cemiyet(parti) kurma hakkı getirilierek çok partili hayata geçiş sağlanmıştır.
    6- 1921 ANAYASASI ( TEŞKİLAT-İ ESASİ)
    – MECLİS HÜKÜMETİ yasama, yürütme organları, yasamada toplanır.
    – Devlet başkanı yoktur. Çünkü henüz devlet rejimi kurulmamıştır.
    – “egemenlik kayıtsız şartsız mülletindir” ilkesinin kabul edilmesiyle cumhuriyetin dayanağı olan milli egemenlik ilkesi benimsenmiştir.
    – Kuvvetler birliği ilkesi benimsenmiştir.( yasama ve yürütme görevi meclise aittir.)
    – Seçimlerin 2 yılda bir yapılması karar bağlanmıştır.
    – Seçmen yaşı 18 olarak kabul edilmiştir.
    – Çift dereceli seçim sistemi benimsenmiştir.
    NOT: 1921 anayasası tek yumuşak anayasadır.
    II. TBMM cumhuriyetin ilanı ile 1921 de yapılan değişiklikler:
    – Türkiye devletinin rejimi cumhuriyettir. Maddesi anayasaya girmiştir.
    – Cumhurbaşkanı(c.b) tbmm içinden ve tbmm üyeleri arasından seçilecektir.
    – Aynı kişi tekrar c.b seçilebilir.
    – Devletin başkanı c.b dir.
    – C.b 4 yıl süre ile görev yapacaktır.
    7- 1924 ANAYASASI
    – Karma sistem ( yasama ve yürütme organları, yasamada toplanır.
    – Karma hukuk sistemi, meclis ve parlamenter hükümet sistemi arasındaki süreç demektir.
    – Çoğunlukçu demokrasi anlayışı beninsenmiştir.
    – (oy çokluğu ilkesinin geçerli olması demektir. ( çoğulculukla karıştırmayın)
    – 1928 de DEVLETİN DİNİ İSLAMDIR. Hükmü çıkarılmıştır.
    – 1930 da kadınlar yerel seçimlerde seçme
    – 1934 te genel seçimlerde seçme ve seçilme hakkını almıştır.
    – 1931 de seçmen yaşı 18 den 22 ye çıkarılmıştır. Seçimlerin 4 yılda bir yapılması karara bağlanmıştır.
    – 1937 de LAİKLİK de dahil 6 ilke anayasaya girmiştir.
    – “devletin yönetim şekli cumhuriyettir” maddesinin değiştirilmesi yasaklanmıştır.
    – 1946 dan itibaren çok partili siyasi hayata geçilmiş, tek dereceli seçim sistemi benimsenmiştir
    NOT: 1924 anayasası hem tek partili dönemde hemde çok partili dönemde uygulanan ve TC nin en uzun yürürlükte kalan anayasasıdır.
    8- 1961 ANAYASASI
    – Yasama yetkisi, millet meclisi ve cumhuriyet senatosu tarafından bölüşülmüştür.
    – Çift meclisli anayasadır.
    – Güçler ayrılığı ilkesi benimsenmiştir(ilk kez)
    – Yasama yetkisi millet meclisi ve cumhuriyet senatosuna;
    – Yürütme yetkisi; cumhurbaşkanına ve bakanlar kuruluna
    – Yargı yetkisi de bağımsız mahkemelere verilmiştir.
    – Çoğulculuk ilkesi benimsenmiştir.
    – Sosyal devlet ilkesi ilk kez bu anayasa da yer almıştır.
    – ANAYASA MAHKEMESİ kurulmuştur.
    – HAKİMLER YÜKSEK KURULU kurulmuştur.
    1971 ve 1973 YILLARINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:
    – Bakanlar kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verilerek yürütme güçlendirilmiştir.
    – Üniversite özerkliği kaldırılmıştır.
    – TRTnin özerkliği kaldırılmıştır.
    – Askeri yüksek idari mahkemesi ile devlet güvenlik mahkemesi(dgm) kurularak yargı denetimine sınırlama getirilmiştir.
    – Dgm ler 2004 te kaldırılmıştır; görev alanına giren ağır ceza mahkemelerine bırakılmıştır.
    – Memurların sendika kurma hakları ellerinden alanmıştır.
    1982 ANAYASASI
    – 12 Eylül 1980’de asker yönetime el koydu. Böylece ülke yönetimine ilişkin tüm görev ve yetkileri Milli Güvenlik Konseyi (MGK) yürütüldüğü geçici bir dönem başlamıştır.
    – Konsey Anayasayı değiştirme yetkisine sahipti. Bu yetki ile Konsey Kurucu İktidar özelliğini taşımaktadır.
    – Konseyce yapılan işlemler, çıkarılan kanunlar hakkında Anayasaya aykırılıktan yargı yoluna başvurulamazdı.
    Bu kanuna göre Kurucu Meclisin görevleri:
    – Yeni anayasayı ve bu anayasanın halk oyuna sunuluşunu hazırlamak.
    – Siyasi partiler kanunu hazırlamak ve seçim kanunu hazırlamak.
    – TBMM kurulup göreve başlayıncaya kadar yasama yetkisine dayanarak, kanun koyma, değiştirme, kaldırma görevlerini yapma.
    1982 anayasasının özellikleri;
    – Katı ve serttir. Anayasa değişikliği Cumhurbaşkanlığı onayı şartı ilk kez getirilir.
    – Yürütme işlemlerinin yargısal denetimi olması
    – Yasama işleminin yargısal denetime tabi olması
    – Kanuni hakim güvencesi:Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir mahkeme önüne çıkarılamaz.
    – Yargı bağımsızlığı
    – Kuvvetler ayrığının benimsenmesi ilkeleri geçerlidir.

    1982 anayasası
    DEVLETİN TEMEL AMAÇ ve GÖREVLERİ

    Kişinin temel hak ve özgürlüklerini, sosyal ve hukuk devleti anlayışına aykırı olan her türlü kısıtlamaya karşı korumak.
    İnsanların maddî ve manevî gelişmesinin önünü açmak.
    Toplumun rahat, huzur ve sükûnunu sağlamak.
    Türk Milletinin bağımsızlığını ve ülkenin bölünmez bütünlüğünü korumak.Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, devletin görevleri olarak Anayasanın 5. Maddesinde yerini bulmaktadır (Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak, kişinin temel hak ve hürriyetlerini sınırlayan siyasal sosyal ve ekonomik engelleri kaldırmaya, insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.
    Önemli** Tüzüklerde temel hak ve özgürlüklerle ilgili düzenlemeler yapılamaz.
    SİYASİ HAK ve ÖDEVLER
    – Vatan hizmeti
    -Türk vatandaşlığı: Türk anadan veya Türk babadan doğan herkes Türkrtür.
    – Dilekçe hakkı
    – Seçme ve seçilme hakkı
    – Siyasi partiler ile ilgili haklar
    – Vergi ödevi
    – kamu hizmetlerine girme hakkı
  • YÜKSEK SEÇİM KURULU
  • -7 asıl ve 4 yedek üyeden oluşur
  • -Üyelerin 6 sı Yargıtay,5 i Danıştay genel kurullarınca kendi üyeleri arasından salt çounluk ve gizli oyla seçilir.
  • -Kendi aralarında gizli oy ve salt çoğunlukla başkan ve başkan yardımcısın seçilir.
  • Seçimlerin başlamasından bitimine kadar seçimin düzenlenmesinden sonra itirazlar,değerlendirmeler kısacası seçimle ilgili her şey den YSK sorumludur.
  • YSK kararları aleyhine başka mahkemelere dava açılamaz.
  • Seçimler referandumlar YSK tarafından sorumludur.

Etiketler :

DİĞER ANAYASA NOTLARI HABERLERİ

    • Anayasa mahkemesi hakkında bilgiler

      Anayasa mahkemesi hakkında bilgiler

      KPSS anayasa dersinde karşımıza soru gelebilecek olan konulardan birisi de Anayasa mahkemesi ve anayasa mahkemesinin işlevleri şeklinde olabilmektedir. Bu konumuzda anayasa mahkemesi hakkında bilgiler...

    • TBMM’nin Bilgi Edinme Ve Denetim Yolları

      TBMM’nin Bilgi Edinme Ve Denetim...

      TBMM’NiN BiLGi EDiNME VE DENETiM YOLLARI Soru Önergesi : TBMM üyelerinin herhangi bir bakan veya Başbakan’dan, bir konu üzerine bilgi istemesidir. - Yazılı olarak istenir - Yazılı...

    • Meclis Çalışmaları Hakkında Bilgiler

      Meclis Çalışmaları Hakkında Bilgiler

      Meclis ne zaman toplanır? Meclis Bir yasama yılında ne kadar tatil yapabilir? MECLİS ÇALIŞMALARI  Meclis, her yıl ekim ayının ilk günü kendiliğinden toplanır.  Meclis, bir yasama...

    • KPSS sınav kazandıracak  Vatandaşlık Notları

      KPSS sınav kazandıracak Vatandaşlık N...

      KPSS sınav kazandıracak  Vatandaşlık Notları Lisans sınavına sayılı günler kala bu notlara göz atmanız oldukça faydanıza olacaktır. Geçmiş yıllarda sorulan Vatandaşlık...

    • KPSS Anayasa  Yasama Konu Özeti

      KPSS Anayasa Yasama Konu Özeti

        Meclis genel oylama ile seçilen 550 milletvekilinden oluşur. Milletvekili için 25 yaş şartı vardır. İlkokul mezunu olmak, taksirli suçlar dışında 1 yıldan fazla...